Testosteron

Testosteron sporcular için oldukça önemli bir hormondur. Sağlıklı bir bağışıklık sistemi, güçlü kemikler, şekilli kaslar ve erkeksi bir görünüm, bunlar testosteron’un etkilerinden sadece birkaçı.

Bu makalede; testosteron nedir? Nasıl sentezlenir? Testosteronun vücuttaki görevi nedir? Gibi soruların cevabını bulmakla beraber sporda doping olarak testosteron kullanmanın zararlarını ve testosteron arttırma yöntemlerini de öğreneceksiniz.

Testosteron nedir ?

Steroid türevi bir hormon olan testosteron erkeklerde testislerden, kadınlarda ise yumurtalıklardan (leyding hücreleri) sentezlenir. Erkeklerde kadınlardan 20 kat daha fazla sentezlenir. (Erkeklerde 230-1000 (ng/dl) olan normal testosteron seviyesi kadınlarda 23-80 (ng/dl) arasındadır.)

Sentezlenmesi

Testosteron sentezinin uyarılması hipotalamus üzerinden salgılanan GNRH ile başlar. GNRH sayesinde artan LH, FSH testislere ya da yumurtalıklara yönelerek kolesterol türevi bir hormon olan testosteronun salgılanmasını başlatır.


Testosteronun vücutta gösterdiği etkiler


Artan testosteron ile beraber

  • Deride bulunan yağ bezlerini büyür. Bu akne (sivilce) oluşumuna sebep olabilir.

  • Kadınlarda klitoris büyümesine (klitoromegali) sebep olabilir.

  • Cinsel istek ( libido) artar.

  • Vücut tüylerinde artış ve renk koyulaşması görülür. (ergenlikte meydana gelen kasık, göbek vb. bölgesinde meydana gelen kıllanmanın sebebi budur.)

  • Saç dökülmesini arttırabilir.-androjenik alopesi- (Dihidrotestosteron formuna dönüşen testosteron genetik olarak yatkın bireylerde saç dökülmesine sebep olabilir.)

  • Deri altı yağ miktarını azalır.

  • Kas gücü ve kütlesi artar.

  • Ses kalınlaşması, adem elmasında büyüme görülür.

  • Testislerde sperm üreten dokuların büyür.

  • Kemik büyümesi ve sertleşmesi artar.

gibi etkiler görülür.

Birçok sporcunun doping olarak kullandığı testosteronun androjenik reseptörler aracılığı ile kaslarda protein yapımını arttırdığı bir gerçek.
Ama artan protein yapımı sporcuların güçlü ve daha hızlı yenilenen kaslara sahip olmasını sağlamak ile beraber doping olarak alınan testosteronun yan etkileri de bir o kadar ürkütücü.
Testosteron kullanımının uzun vadede prostat kanseri, kalp hastalığı, inme gibi hastalıklarla karşılaşma riskini arttırdığı bilinmektedir.

Egzersiz ve testosteron

Egzersiz sonrasında kısa vadede artan testosteron beta-adrenerjik reseptörlerin uyarılmasına bağlıdır. Daha ağır egzersizler ile beraber daha fazla uyarılan reseptörler testosteron salınımını arttıracaktır.

Yani huzurlu bir yürüyüş ile zorlu bir bacak antrenmanının salgılanmasını uyardığı testosteron miktarı oldukça farklıdır .

Ancak yüksek yoğunluklu dayanıklılık egzersizleri testosteron salınımını baskılayabildiğini unutmamalısınız.

Testosteron seviyesi neden düşer ?

  • Kronik (sürekli) olarak düşük kalorili diyetler ve obezite ile sonuçlanmış aşırı beslenme

  • Vitamin ve mineral eksikliği (çinko, magnezyum ve Vitamin B6 )

  • Depresyon,

  • Uyuşturucu kullanımı,

  • Overtraining,

  • Kronik hastalıklar,

  • Uyku apnesi, bozulmuş uyku düzeni,

olarak sıralanabilir.

Düşük testosteron belirtileri

  • Cinsel isteksizlik (libido kaybı), sertleşme problemleri,

  • Yorgunluk,

  • Depresyon,

  • Güçsüzlük,

  • Yağlanma,

  • Kemik yoğunluğunda azalma,

  • Artmış kötü kolesterol (LDL), azalmış iyi kolesterol (HDL),

olarak sıralanabilir.

Doğal yoldan testosteronunuzu nasıl arttırırsınız?

  • Aşırı yağ kısıtlamasından kaçının. (Testosteron kolesterolden sentezlenir.)

  • Vitamin ve mineral alımınıza dikkat edin. Vitamin ve mineral kombinasyonu olan ZMA testosteron salınımını arttırmanıza yardımcı olacaktır.

  • İzole egzersizler yerine bileşik egzersizleri tercih edin. Böylece daha fazla kas grubunu aynı anda çalıştırarak daha fazla testosteron salgılanması için vücudunuzu uyarabilirsiniz.

  • Alkol alımınızı kısıtlayın.

  • Proteinden zengin beslenmek testosteron salınımını uyarır.

  • Gece 12’den sonra uyanık kalmamaya dikkat edin. En az 7 saat uyuyun.

  • Mutlaka antrenman yapın. 

Ekstra

  • Testosteron büyüme hormonunun salınımını kolaylaştırır.

  • Testosteron seviyeleri yaz aylarında artar.

  • Cinsel uyarılma testosteron seviyesini arttırır.

  • Yüksek soya bazlı besinler testosteron seviyesini düşürebilir.

Son olarak doping kullanımının gerçekten zararlı olduğunu tekrarlamak istiyoruz. Lütfen doğal yollara sadık kalın, hırsınızın kurbanı olmayın.